( 1 ) ترسيمى از جامعهء عرب جاهلى پس از پژوهش دربارهء سياست و اديان جزيرة العرب ، نوبت آن رسيده كه مختصرى پيرامون احوال اجتماعى ، اقتصادى و اخلاقى آنان سخن بگوييم : ( 2 ) اوضاع اجتماعى ملت عرب ، صفات و خصوصيات و ديدگاه گوناگونى داشتند كه با همديگر تفاوتها و نكته نظرهاى مختلفى از خود نشان مىداد . روابط مرد اشراف زاده با همسرش از درجهء بالا و پيشرفته‌اى برخوردار و زن در آزادى انديشه و نفوذ سخن مورد احترام بود و امنيت و مصونيّت به سزايى داشت و شمشيرها از كيانش حمايت مىكرد و خونها در نگهدارى حقوق او ريخته مىشد . هرگاه مرد مىخواست - در نظر مردم عرب - از مقام بلند سخاوت و دلاورى او ستايش شود ، اكثر وقتها مورد خطابش زن بود ؛ چون اگر زن مىخواست ، قبايل مختلف را براى صلح و آشتى جمع‌آورى مىنمود و گرنه در ميانشان آتش جنگ و آشوب برمىافروخت . با همهء اين اوصاف ، مرد رئيس و بزرگ - بلا منازع - خانواده و صاحب‌نظر به شمار مىآمد . روابط مرد و زن از طريق عقد ازدواج ، زير نظر سرپرست زن صورت مىگرفت و زن حق اظهار نظر نداشت و خود رأى نبود . ( 3 ) اين احوال و اوضاع برخى از اشراف و بزرگان بود ، اكنون خصوصيّات ديگرى بيان مىكنيم تا روابط ميان زن و مرد را نشان دهد : اين روابط جز پليدى و پستى ، بىشرمى و آميزش ناپسند و بدنامى ، عنوان ديگرى ندارد . ابو داود از عايشه - رضى اللّه عنها - نقل مىكند